ေမတၱာပို႕သလႊ႔ာ

မယ္ေတာ္ၾကီး ေဒၚသက္သက္ႏြယ္-ဘရူႏုိင္း သို႕ ဆုုုုုေတာင္းေမတၱာပို႕သျခင္း
    ဒုကၡပတၱာစ နိဒၵဳကၡာ=မယ္ေတာ္ၾကီး ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ပါး ဆင္းရဲျခင္းအေပါင္းမွ ကင္းေ၀းပါေစ၊
    ဘယပတၱာစ နိဗၻယာ=မယ္ေတာ္ၾကီး ေဘးယာအေပါင္းမွ ကင္းေ၀းပါေစ၊  
    ေသာကပတၱာစ နိေႆာကာ= စုိးရမ္ပူပန္ျခင္းေသာက အေပါင္းမွ ကင္းေ၀းပါေစလို႕...ဦးစြာပထမ ဆုေတာင္းေမတၱာပို႕သလိုက္ပါတယ္။
မယ္ေတာ္ၾကီး.....
   တကယ္ေတာ့ မေန႕က ေန႕ဆြမ္းစားေက်ာင္းတက္ေတာ့ ဒုတိယမြန္ေလာကု ဆရာေတာ္ ေျပာလို႕ သိခဲ႔ရပါတယ္။ မယ္ေတာ္ၾကီးကပ္လွဴတဲ႔ဆြမ္းအလွဴဒါနကို အေၾကာင္းျပဳျပီး..မယ္ေတာ္ၾကီး က်န္းမာေရး သိပ္မေကာင္းေၾကာင္းကို ၾကားခဲ႔ရပါတယ္။ ဆြမ္းစားၾကြလာတဲ႔ ေလာကုဆရာေတာ္မ်ားနဲ႔ သံဃာ အားလံုး ကလဲ ျမတ္ဗုဒၶ ျမတ္ဓမၼပရိတ္မ်ားကို ရြတ္ဖတ္လို႔ မယ္ေတာ္ၾကီး က်န္းမာ-ခ်မ္းသာပါေစလို႕ ဆုေတာင္းေမတၱာေတြ ပို႕သေပးၾကပါတယ္။
     အမွန္ေတာ့ မေန႔က ဆုေတာင္းေမတၱာပို႕စာေလးကို ေရးမလို႕ပါပဲ၊ ဒါေပမဲ႕စာေမးပြဲ အတြက္ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္မို႔...မေရးျဖစ္ဘူး ဆုိပါေတာ့။ ဒီေန႔ေတာ့...မအားလပ္တဲ႔ၾကားက မယ္ေတာ္ၾကီးအတြက္ ကာယ ၀စီ မေနာသံုးပါးလံုးျဖင့္ သီဟုိဠ္ မကုဋသံဃာမ်ားက မယ္ေတာ္ၾကီးအား ဆုေတာင္းေမတၱာပုိ႕သလုိက္ပါတယ္။ အင္း...ျဖစ္ခ်င္ေတာ့....တုိက္တုိက္ဆုိင္ဆုိင္ အေမရိကန္သမၼတ မစၥတာ ဘားရက္အုိဘားမားကလဲ အမိျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ၾကီးကို အလည္ပတ္ေ ရာက္ေန တယ္။ ေျပာခ်င္တာက...သမၼတအုိဘားမားဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ အေရးပါ အရာေရာက္သလို.. မယ္ေတာ္ၾကီးကလဲ သီဟုိဠ္ကၽြန္းက ျမန္မာေက်ာင္းသား သံဃာေတာ္မ်ားနဲ႔ မိခင္မကုဋေက်ာင္းေတာ္ၾကီး အတြက္ အေရးပါျပီး ေက်းဇူးၾကီးမားလွပါတယ္။
       တကယ္ေတာ့ မယ္ေတာ္ၾကီးဟာ သီဟုိဠ္ကၽြန္းက ျမန္မာေက်ာင္းသား သံဃာေတာ္မ်ားကို ႏွစ္စဥ္ ပညာေရးႏွင့္ ေက်ာင္းအတြက္ ေထာက္ပံ႔လာတာ ႏွစ္ေပါင္း ၁၅ ႏွစ္တာမွ် ရွိခဲ႔ျပီ မဟုတ္ပါလား။ သာသနာေတာ္ၾကီးနဲ႔ သီဟုိဠ္က မကုဋေက်ာင္းေတာ္ၾကီးအတြက္ ေက်းဇူးၾကီးမားမ်ားျပားလွတဲ႔ မယ္ေတာ္ၾကီး ေဒၚသက္သက္ႏြယ္တစ္ေယာက္....ျမတ္စြာဘုရားရွင္နဲ႔ သံဃာေတာ္ေတြ ရြတ္ဖတ္တဲ႔ ပရိတ္ ျမတ္ဓမၼကို နာၾကားျပီး ေသေဘးမွ ကင္းလြတ္ျပီး ႏွစ္ေပါင္း တစ္ရာ အသက္ရွည္သြားတဲ႔ ဒီဃာယု သတိုးသားလို သီဟုိဠ္မကုဋ သံဃာမ်ားက ရြတ္ဖတ္ေသာ ျမတ္ဓမၼပရိတ္ႏွင့္ ေအးျမေသာ ဆုေတာင္းေမတၱာမ်ားေၾကာင့္ အလွ်င္အျမန္က်န္းမာ၍ သာသနာအတြက္ ဘာသာအတြက္ သီဟုိဠ္မကုဋေက်ာင္းေတာ္ၾကီးအတြက္ သက္ေတာ္ ရာေထာင္ရွည္ပါေစလို႕႔..မကုဋသံဃာမ်ားနဲ႕႔ အေမ့ေမတၱာအရွင္မွ ဆုေတာင္းေမတၱာပုိ႕သလိုက္ပါေၾကာင္း...
                               မယ္ေတာ္ၾကီး....က်န္းမာပါေစ၊
                                မယ္ေတာ္ၾကီး ....ခ်မ္းသာပါေစ၊
                                မယ္ေတာ္ၾကီး.....လန္းျဖာပါေစ၊
                                မယ္ေတာ္ၾကီး....၀မ္းသာပါေစ၊
                                မယ္ေတာ္ၾကီး.....ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့ပါေစလို႔.................................အေမ့ေမတၱာအရွင္

မူးေနာက္ေနာက္ (မူးေ၀)ျဖစ္ရျခင္းအေၾကာင္းရင္းမ်ား

by စာျကည့္တိုက္(ေရႊအိမ္စည္စာေပဒါနျပဳပါသည္) on Wednesday, June 6, 2012 at 11:28am

မူးေနာက္ေနာက္ ျဖစ္ေနတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ခုလံုး ခ်ာခ်ာလည္ေန သလိုမ်ိဳး ျဖစ္ေနတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ အန္ခ်င္ ေလာက္တဲ့ အထိ မူးေနတာပဲ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေခါင္းမူးတာဟာ ဘယ္လိုမွ ခံစားလို႔ မေကာင္းတဲ့ အရာပါ။ ေခါင္းမူးျခင္းျဖစ္ရျခင္း အေၾကာင္းရင္းေတြနဲ႔ ကၽြန္မတို႔အေနနဲ႔ ဘာလုပ္လို႔ရႏိုင္သလဲ ဆိုတာကို ၾကည့္ရေအာင္

(၁) ေသြးေပါင္က်ျခင္း
ကိုယ္ဟန္အေနအထားေၾကာင့္ ေသြးေပါင္က်ျခင္း Postural Hypotension ဟာ ႐ုတ္တရက္ မတ္တတ္ရပ္လိုက္တဲ့အခါ ေသြးေပါင္ခဏ က်သြားျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တက္ပါတယ္။ ထိုအခါ ဦးေႏွာက္ဆီ ေသြးအေရာက္ ေလ်ာ့သြားျခင္းေၾကာင့္ ေခါင္းမူးရျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။
ဘာလုပ္ႏုိင္မလဲ
မတ္တက္ရပ္လိုက္တိုင္း လိုလို ေခါင္းမူးတက္ပါက ေသြးေပါင္ခ်ိန္ စစ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။ ေသြးတိုးေရာဂါ ေဆးကုသခံေနရသူ ဆိုရင္လည္း ေဆးပမာဏ ခ်ိန္ဆေပးဖို႔ လိုေကာင္း လိုေနပါလိမ့္မယ္။

(၂) Meriere's Disease

Meriere ေရာဂါဆိုတာ နားအတြင္းခန္း ေရာဂါေၾကာင့္ နားေလထြက္ျခင္းနဲ႔ မူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ နားအတြင္းခန္းမွာ အရည္ေတြ ပိုလွ်ံလာပါက ခ်ာခ်ာလည္းမူးေဝျခင္းကို ျဖစ္ေစတက္ပါတယ္။ တျခား လကၡဏာရပ္ေတြကေတာ့ မူးျခင္း၊ ပ်ိဳ႕အန္ျခင္း၊ အၾကားအာ႐ံုခ်ိဳ႕ယြင္းျခင္း၊ နားအူျခင္းတို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ေရာဂါျပင္းထန္မႈ ပမာဏနဲ႔ အခ်ိန္ၾကာျမင့္မႈက လူတစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ေပၚ မူတည္ၿပီး ကြာဟတက္ ေပမယ့္ အရမ္းမူးေဝျခင္းေၾကာင့္ ထိုင္ခ်လုိက္ရတဲ့အထိ ျဖစ္တက္ပါတယ္။
ဘာလုပ္ႏိုင္မလဲ
နားအတြင္းခန္းမွာ အရည္လွ်ံျခင္းက ျပႆနာျဖစ္တာေၾကာင့္ အဲသလို မျဖစ္ရေအာင္ စားတဲ့ အစာထဲ ဆားေလွ်ာ့စားဖို႔၊ ဆီးေဆးေသာက္ဖို႔ လိုေကာင္းလိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီလုိနဲ႔မွ မရရင္ နားထဲက အရည္ေတြကို ေဆး႐ံုမွာ စုပ္ထုတ္လုိ႔လည္း ရပါတယ္။

(၃) ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္း (Migraine)

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ျခင္းဟာ ေခါင္းကိုက္ျခင္း တစ္မ်ိဴးျဖစ္သလို တစ္ခါတစ္ရံမွာ ေခါင္းမူးျခင္း ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အေၾကာင္းရင္းလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းတစ္ျခမ္း ကိုက္ျခင္းနဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ ေခါင္းမူးျခင္းဟာ Meriere ေရာဂါနဲ႔ လကၡဏာ အမ်ားစု ဆင္တူေနတက္ ေပမယ့္ အၾကားအာ႐ံုေတာ့ ေလ်ာ့မသြားတက္ပါဘူး။ ကားမူးျခင္း၊ ေလယာဥ္မူးျခင္း၊ သေဘာၤမူးျခင္းတို႔လို မူးေဝျခင္းမ်ိဳးက ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ ေဝဒနာရွင္ေတြမွာ ပိုျဖစ္ေပၚတက္ပါတယ္။

ဘာလုပ္ႏိုင္မလဲ

ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ ေဝဒနာ ခံစားေနရသလို ေခါင္းမူးျခင္းလည္း ျဖစ္ေပၚတက္ပါက ေခါင္းတစ္ျခမ္းကိုက္ ကုေဆးေတြေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ ျပၾကည့္ပါ။

(၄) ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း

အျဖစ္အမ်ားဆံုးကေတာ့ Vestibular Neuritis လို႔ေခၚတဲ့ ဗိုင္းရစ္ပိုး တစ္မ်ိဳးေၾကာင့္ပါ။ ေရယုန္ျဖစ္ေစတဲ့ ေရာဂါပိုးနဲ႔ ခပ္ဆင္ခင္တူပါတယ္။ ဒီေရာဂါပိုးေတြက ဦးေႏွာက္ရွိ Vestibular နာ့ဗ္ေၾကာေတြေပၚ ေႏွာင့္ယွက္လိုက္တဲ့အခါ နားတစ္ဖက္ ေရာင္လာတက္ကာ သင့္ကို ဟန္ခ်က္မညီေစေတာ့ဘဲ ခ်ာခ်ာလည္ မူးေဝေစတက္ပါတယ္။

(၅) BPPV (Benign Proxysmal Positional Vertigo)

ဒီေရာဂါဟာ နားအတြင္းခန္းရွိ ကယ္လ္စီယမ္ ကာဗြန္နိတ္ေက်ာက္ေတြ ျပဳတ္ထြက္ကာ ေရြ႕လ်ားေနျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္တက္ပါတယ္။ ေခါင္းေဆာင့္မိတဲ့အခါမ်ိဳးမွာ ျဖစ္တက္ၿပီး လွဲလိုက္တဲ့အခါမ်ိဳး၊ ေခါင္းေမာ့လိုက္တဲ့ အခါမ်ိဳး ဒါမွမဟုတ္ ကုန္းလုိက္တဲ့ အခါမ်ိဳးေတြမွာ မူးေဝတက္ပါတယ္။

ဘယ္လုပ္ႏိုင္မလဲ

နား၊ ႏွာေခါင္း၊ လည္ေခ်ာင္း အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီးေတြ အေနနဲ႔ ကုသေပးႏိုင္တာေၾကာင့္ ေဆး႐ံုသြားျပသင့္ပါတယ္။

Ref: Good Heal

ကန္စြန္းရြက္၏ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား

02 Jun 2012  | By Good Health
သင့္ခ်စ္ဇနီးက ကန္စြန္းရြက္ေၾကာ္၊ ကန္စြန္းရြက္သုပ္၊ ကန္ စြန္းရြက္ခ်ည္ရည္ဟင္း စသျဖင့္ ကန္စြန္းရြက္ကို ပင္တိုင္စံ ဟင္းတစ္ခြက္လို မပါမျဖစ္ ခ်က္ျပဳတ္ေကြ်းတဲ့အခါ "ဒီေန႔ လည္း ကန္စြန္းရြက္ပဲလား ကြာ" ဆိုၿပီး မညည္း တြားလိုက္ပါနဲ႔။ ကန္စြန္းရြက္မွာ ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္ B1၊ ဗီတာမင္စီ၊ ပ႐ိုတင္းဓာတ္၊ ကယ္လ္စီယမ္၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ သံ ဓာတ္၊ ကာ႐ိုတင္းစတဲ့ အာဟာရဓာတ္ေတြ မ်ားစြာပါဝင္တာေၾကာင့္ သင့္ က်န္းမာေရးအတြက္ တန္ဖိုးမျဖတ္ႏိုင္တဲ့ အရြက္တစ္မ်ိဳး ပဲျဖစ္ပါတယ္။
(၁) အိပ္ေရးဝ၀ အိပ္ေပ်ာ္ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ဟာ အိပ္မေပ်ာ္တဲ့သူ ဒါမဟုတ္ အိပ္ေပ်ာ္ဖို႔ ခက္ခဲတဲ့သူေတြအတြက္ အိမ္သံုးသဘာ ဝေဆး တစ္လက္လိုမ်ိဳး အသံုးဝင္ပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္ဟာ အိပ္ေမာက်ေအာင္ လံႈ႔ေဆာ္ေပးႏိုင္စြမ္း ရွိလို႔ပါ။ ကန္စြန္းရြက္ကို စားရင္ အခ်ိန္ ၾကာၾကာ အိပ္ေပ်ာ္ေစတာမ်ိဳး မဟုတ္ဘဲ အိပ္စက္မႈ အရည္အေသြးကို ျပည့္ဝေစ တာေၾကာင့္ ႏိုးထလာတဲ့အခါ လန္းဆန္းေစႏိုင္ပါတယ္။
(၂) ဝမ္းမွန္မွန္သြားေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္မွာ အေလးခ်ိန္တူ ခရမ္းခ်ဥ္သီးထက္ ပ႐ိုတင္းဓာတ္ ေလးဆပိုမို ပါဝင္ၿပီး ကယ္လ္စီယမ္ပါဝင္မႈက ၁၂ ဆပိုမ်ားကာ ကာ႐ိုတင္းဓာတ္လည္း ပိုမိုပါဝင္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကန္ဇြန္းရြက္မွာ အမွ်င္ဓာတ္မ်ားစြာ ပါဝင္တာေၾကာင့္ အစာအိမ္ အူလမ္းေၾကာင္း လႈပ္ရွားမႈကို ေကာင္းမြန္ေစၿပီး ဝမ္းမွန္မွန္သြားေစပါတယ္။ ကန္ဇြန္း ရြက္ကိုစားၿပီးခ်ိန္မွာ အူထဲရွိ အက္စစ္ဂုဏ္သတၲိကို ေလ်ာ့က်ေစတာေၾကာင့္ အူလမ္း ေၾကာင္း Flora မမွ်တမႈမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တဲ့အတြက္ ကင္ဆာ တားဆီး ေပးတဲ့ အာနိသင္ရွိပါတယ္။
(၃) ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ႕က်ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို ဝမ္းႏုတ္ေဆး၊ သန္ခ်ေဆးအျဖစ္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာကြ်မ္းက်င္ သူေတြက ယံုၾကည္ ၾကသလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ခ်လိုသူေတြအတြက္လည္း ေကာင္းပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္ဟာ ဝမ္းခ်ဳပ္တာ၊ လိပ္ေခါင္းျဖစ္တာေတြကို သက္ သာေစသလို ကိုယ္အေလးခ်ိန္ ေလ်ာ့က်လိုသူေတြအတြက္လည္း တျခား အစားအေသာက္ေတြေနရာမွာ အစားထိုး စားသင့္တဲ့ အစာပဲျဖစ္ ပါ တယ္။
(၄)ေသြးဖိအားကို ထိန္းေပးပါတယ္ေသြးတိုးေန သူေတြမွာ ကန္စြန္းရြက္ကို စားေပးရင္ေသြးဖိအားေလ်ာ့ က်ေစပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္ ဟာ ေသြးေၾကာထဲရွိ အဆီေတြ ကင္းေဝးေစေရးအတြက္ အေရးပါပါတယ္။
(၅) သိုင္းရြိဳက္ဂလင္းရဲ့လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္မွာ ကယ္လိုရီပါဝင္မႈ နည္းၿပီး ဗီတာမင္ေအ၊ ဗီတာမင္စီ ၊ ေဖာလစ္အက္စစ္၊ ဆလဖာ၊ သြပ္(ဇင့္)၊ ပိုတက္စီယမ္၊ ေဖာ့စ္ဖရပ္စ္၊ အိုင္အိုဒင္းနဲ႔ သံဓာတ္တို႔ ပါဝင္တာေၾကာင့္ သိုင္းရြိဳက္ ဂလင္းရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္ တာေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ပါဝင္မႈျမင့္မားတာေၾကာင့္ ကင္ဆာမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္ သလို ႏွလံုးေရာဂါကိုလည္း ကင္းေဝးေစပါတယ္။
(၆)ေရာင္ရမ္းမႈကိုေလ်ာ႔က်ေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို သုပ္ၿပီး စားတာေၾကာင့္ ပန္းနာရင္က်ပ္ေရာဂါ၊ အေအးမိတာ၊ေခ်ာင္းဆိုး တာ နဲ႔ ေလျပြန္ေရာင္ရမ္းတာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္မွာ အမိုင္ႏိုအက္စစ္အမ်ားအျပားပါဝင္ကာ အဆိပ္တား အာနိသင္ ၊ ေရာင္ရမ္း မႈက်ေစတဲ့ အာနိသင္၊ ဆီးသြားေစတဲ့ အာနိသင္နဲ႔ အိပ္ေမာက်ေစတဲ့ အာနိသင္ေတြကိုရရွိေစပါတယ္။
(၇) ဆီးခ်ိဳေသြးခ်ိဳေရာဂါကို ကာကြယ္ေပးပါတယ္ ကိုလည္း ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။
(၈) အဆိပ္ေျပေစပါတယ္ ကန္စြန္းရြက္ကို အဆိပ္ေျပေစတဲ့ေဆးတစ္လက္လို အသံုးျပဳၾကပါတယ္။ အစားမွား တာေၾကာင့္ေအာ့အန္ တဲ့ ေဝဒနာေတြကို သက္သာေစတယ္လို႔ ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္မွာပါတဲ့ အင္တီေအာက္ဆီးဒင့္ဟာ ခႏၶာကိုယ္ထဲက မေကာင္းတဲ့ ဖရီးရယ္ဒီကယ္ေတြကို ကင္းစင္ေစတာေၾကာင့္ ေရာဂါမ်ားစြာ၊ အထူးသျဖင့္ ကင္ဆာေရာ ဂါမျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးပါတယ္။ ကန္စြန္းရြက္ရဲ႕ တျခားက်န္းမာေရးအက်ိဳးေက်းဇူး ေတြကေတာ့-
ရာသီလာစဥ္ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။
ေခါင္းကိုက္တာ၊ သြားကိုက္တာကို သက္သာေစပါတယ္။
ေဗာက္ထတာနဲ႔ အေရျပားျပႆနာေတြအတြက္ အသံုးဝင္ပါတယ္။
အနာေတြကို သက္သာေစပါတယ္။
နာ့ဗ္ေၾကာရဲ႕ လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို ေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။

ဆီးလမ္းေၾကာင္းတြင္ ေက်ာက္တည္ျခင္း

 ဆီးလမ္းေၾကာင္းတြင္ ေက်ာက္တည္ျခင္း

ဆီးေက်ာက္ (Renal Calculi) ဆိုတာ မာေက်ာတဲ့ အရာဝတၳဳတစ္မ်ဳိးျဖစ္ၿပီး ဆီးလမ္းေၾကာင္းတစ္ေလွ်ာက္ ဘယ္ေနရာမွာမဆို ျဖစ္ပြားႏုိင္ကာ နာက်င္ျခင္း၊ ဆီးထဲေသြးပါျခင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ျခင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုးဝင္ျခင္း စတဲ့ ျပႆနာေတြ ျဖစ္ပြားႏုိင္ပါတယ္...

Stones in the Urinary Tract

- ေသးငယ္လွတဲ့ ေက်ာက္ေတြဟာ ေရာဂါလကၡဏာ မျပဘဲ ရွိေနတတ္ပါတယ္... ႀကီးမားတဲ့ အရြယ္အစားရွိတဲ့ ဆီးေက်ာက္ေတြကေတာ့ ေက်ာျပင္နံရိုးနဲ႔ တင္ပဆံုရိုးတို႔ ႏွစ္ခုၾကားမွာ နာက်င္တဲ့ေဝဒနာကို ျဖစ္ေပၚေစတတ္ပါတယ္...

- ပံုမွန္အားျဖင့္ ေရာဂါကို အတိအက် နာမည္တပ္ႏုိင္ဖို႔ ဓါတ္မွန္ရိုက္ျခင္း၊ Ultra Sound ရိုက္ျခင္း၊ ဆီးစစ္ၾကည့္ျခင္းစတဲ့ စမ္းသပ္မႈေတြ ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္..

- အစားအစာကို ဆင္ျခင္ျခင္းဟာ ဆီးေက်ာက္တည္ျခင္းကို တစိတ္တေဒသအထိ ကာကြယ္ႏုိင္ပါတယ္..

- ဆီးေက်ာက္ အရြယ္အစားႀကီးလို႔ သူ႕ဘာသာသူ ျပင္ပကိုမေရာက္ရွိႏုိင္တဲ့ ေက်ာက္ေတြကို ျပင္ပကေန ဓါတ္ေရာင္ျခည္နဲ႔ ေခ်ဖ်က္ျခင္း၊ မွန္ေျပာင္းျဖင့္ ၾကည့္၍ ေသးငယ္ေသာ ခြဲစိတ္မႈ ျဖင့္ ထုတ္ယူျခင္း၊ ပံုမွန္ ခြဲစိတ္မႈျဖင့္ ထုတ္ယူျခင္း စတဲ့ ကုသမႈေတြ လိုအပ္ပါတယ္...

ဆီးေက်ာက္ဟာ ေက်ာက္ကပ္၊ ဆီးျပြန္နဲ႔ ဆီးအိမ္စတဲ့ ေနရာေတြမွာ ျဖစ္ေပၚတတ္ပါတယ္.. ဒီလိုျဖစ္ပြားတဲ့ ေနရာေပၚမွာ မူတည္ၿပီး Kidney stone, Ureteral stone နဲ႔ Bladder stone စသျဖင့္ သတ္မွတ္ေခၚေဝၚၾကပါတယ္... အေမရိကားႏုိင္ငံမွာ ဆုိရင္ တစ္ႏွစ္မွာ အရြယ္ေရာက္ၿပီး အမ်ုဳိးသားအမ်ဳိးသမီး ၁၀၀၀ မွာ ၁ ေယာက္ႏႈန္းဟာ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ေက်ာက္တည္မႈေၾကာင့္ ေဆးရံုတက္ၿပီး ကုသမႈခံယူရတယ္လို႔ စစ္တမ္းမ်ားအရ သိရပါတယ္... အဓိကအားျဖင့္ ဆီးေက်ာက္တည္ျခင္း ေရာဂါဟာ လူလတ္ပုိင္း အသက္အရြယ္ေတြမွာ ပုိအျဖစ္မ်ားၿပီး အသက္ႀကီးပိုင္းမွာေတာ့ အမ်ဳိးသားမ်ားက ပိုမုိျဖစ္တတ္ပါတယ္...

ဒီလိုဆီးေက်ာက္တည္တဲ့ လူနာေတြမွာ တကယ္လို႔ ဆီးလမ္းေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ပိတ္ေစၿပီး ဆီးက်န္မႈ ျဖစ္ေစခဲ့ရင္ ေရာဂါပိုးမႊားမ်ား ေပါက္ဖြားၿပီး ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ႏိုင္ပါတယ္.. ဒါ့အျပင္ ဒီလိုဆီးလမ္းေၾကာင္း တစ္ဘက္ဘက္ကို ပိတ္ထားမႈ ကာလရွည္ၾကာခဲ့ရင္ ဆီးေတြမ်ားလာၿပီး Hydronephrosis လို႔ေခၚတဲ့ ေက်ာက္ကပ္ေဝဒနာကိုပါ ခံစားရႏုိင္ၿပီး ေက်ာက္ကပ္ပ်က္ဆီးတတ္ပါတယ္...

ေရာဂါျဖစ္ပြားရျခင္း၏ အေၾကာင္းမ်ား

ေက်ာက္တည္ရျခင္းရဲ့ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကေတာ့ ခႏၵာကိုယ္တြင္း ေက်ာက္ျဖစ္ပြားမႈကို ဟန္႔တားေပးတတ္ေသာ ဓါတ္မ်ားခ်ဳိ႕ယြင္းျခင္း (ဥပမာ- Citrate သည္ ခႏၵာကိုယ္တြင္းသုိ႔ ေရာက္ရွိလာေသာ calcium (ကယ္လဆီယမ္) ျဖင့္ ေပါင္းျခင္းျဖင့္ ေက်ာက္ျဖစ္တည္မႈကို တားဆီးေပးသည္..)၊ ဆီးအတြင္း ဓါတ္ဆားဓါတ္ မ်ားျပားစြာ ပါဝင္ေနတတ္ျခင္း စသည္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. ဆီးေက်ာက္ေတြရဲ့ ၈၀% ခန္႔ဟာ ကယ္လဆီယမ္နဲ႔သာ ျဖစ္တည္လာၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္.. ေန႔စဥ္စားသံုးတဲ့ အစာ အာဟာရထဲမွာ ဗီတာမင္ စီဓါတ္၊ ပရိုတင္းဓါတ္၊ ကယ္လဆီယမ္ဓါတ္ မ်ားျပားစြာ ပါဝင္ေနသူမ်ားနဲ႔ ေရကို လံုေလာက္ေအာင္ မေသာက္သံုးတတ္သူမ်ား၊ မိမိရဲ့ မိသားစုထဲမွာ ေရာဂါျဖစ္ပြားတဲ့သူရွိတဲ့ သူမ်ားမွာ ဒီလို ေက်ာက္တည္တဲ့ ေရာဂါ ပိုမုိျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္...

Struvite stones လို႔ေခၚတဲ့ ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားကေတာ့ ေရာဂါပုိးဝင္ထားတဲ့ အေျခအေနမ်ဳိးမွာသာ ျဖစ္ပြားတတ္ပါတယ္...ဒါေၾကာင့္ ဒီေက်ာက္အမ်ဳိးအစားကို Infection stones လို႔လည္း ေခၚေဝၚၾကပါတယ္...

ေရာဂါ လကၡဏာမ်ား

ေသးငယ္တဲ့ အရြယ္အစားရွိတဲ့ ေက်ာက္ဆုိရင္ ေရာဂါလကၡဏာ လံုးဝ မျပသတာမ်ဳိး ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္... ဆီးအိမ္ထဲမွာ တည္တဲ့ ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားကေတာ့ ဝမ္းဗုိက္ရဲ့ ေအာက္ပိုင္း (ဆီးခံုနားမွာ) နာက်င္တဲ့ ေဝဒနာ ခံစားရတတ္ပါတယ္.... ဒါမွမဟုတ္ ဒီထက္ဆိုးတဲ့ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ေစတဲ့အထိ ျဖစ္လာၿပီဆိုရင္ေတာ့ ခါးနာျခင္းနဲ႔ ေက်ာျပင္ တစ္ေလွ်ာက္(နံရိုးႏွင့္ တင္ပဆံုရိုးတို႔ၾကား) ျပင္းထန္စြာ နာက်င္ျခင္းတို႔ ခံစားရတတ္ပါတယ္...

အျခားေသာ ေရာဂါလကၡဏာမ်ားအေနနဲ႔ မူးေဝ ေအာ့အန္ျခင္း၊ ေခၽြးေစးျပန္ျခင္း၊ ဂဏွာမၿငိမ္ျဖစ္ျခင္းႏွင့္ ဆီးထဲတြင္ ေသြးပါျခင္းစသည့္ လကၡဏာမ်ားအျပင္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆုိးက်ဳိးအျဖစ္ ဆီးလမ္းေၾကာင္းပိုးဝင္လာရင္ေတာ့ ဆီးမၾကာခဏ သြားရျခင္း၊ ခ်မ္းတုန္၍ ဖ်ားျခင္း၊ ဆီးသြားစဥ္ အနည္ပါျခင္း စသည္တို႔ကိုလည္း ေတြ႕ရႏုိင္ပါတယ္..

ကာကြယ္ျခင္း

ဆီးေက်ာက္တည္ျခင္းကို တစိတ္တေဒသ ထိ ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ နည္းလမ္းအခ်ဳိ႕ကို ေဖာ္ျပေပးလိုက္ပါတယ္...

- ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း- ေလ့လာမႈမ်ားအရ တစ္ေန႔ကုိ အနည္းဆံုး ေရ ၃၀၀ မီလီလီတာပါဝင္တဲ့ ေရခြက္ေပါင္း ၈ခြက္ကေန ၁၀ ခြက္ (၂၄၀၀ ကေန ၃၀၀၀ မီလီလီတာ/ ၁ လီတာပါဝင္ေသာ ေရသန္႔ဘူးႀကီး ၃ ဘူးခန္႔) ေသာက္သံုးရင္ ဆီးေက်ာက္ျဖစ္ပြားမႈကို(မည္သည့္ ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားမဆုိ) အထိုက္အေလွ်ာက္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္...
- ကယ္လ္ဆီယမ္ ဓါတ္ေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေက်ာက္တည္တဲ့ ေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ေတာ့ အစားအစာထဲမွာ ကယ္လ္ဆီယမ္ဓါတ္ မ်ားစြာ ပါဝင္တဲ့ အစားအစာမ်ား(ဥပမာ- ႏြားႏုိ႔၊ ေကြကာ စသျဖင့္) ကို လိုအပ္သည္ထက္ ပိုမုိစားသံုးျခင္းကို ေရွာင္ရွားရပါမယ္...( လိုအပ္ေသာ ပမာဏ တစ္ေန႔လွ်င္ ၁၀၀၀- ၁၅၀၀ မီလီဂရမ္)...
- Uric acid ဓါတ္ ပါဝင္တဲ့ေက်ာက္ အမ်ဳိးအစားေၾကာင့္ ျဖစ္တဲ့ ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ အနီေရာင္ရင့္တဲ့ အသားမ်ားကို ေလ်ာ့ခ်စားသံုးဖို႔ လိုပါတယ္... ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒီလို အနီရင့္ေရာင္ အသားေတြဟာ ဆီးထဲမွာ uric acid ဓါတ္ပါဝင္မႈႏွဳန္းကို မ်ားေစလို႔ျဖစ္ပါတယ္..

ကုသျခင္း

ေသးငယ္တဲ့ အရြယ္အစားသာရွိတဲ့ ဆီးေက်ာက္အမ်ုဳိးအစားျဖစ္ၿပီး ေရာဂါလကၡဏာလည္း မျပခဲ့ဘူး၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိုးဝင္ျခင္း၊ ဆီးလမ္းေၾကာင္း ပိတ္ျခင္း စတဲ့ ျပႆနာေတြလည္း မရွိခဲ့တဲ့ ေက်ာက္ေတြကို မကုသဘဲ ထားလို႔ရပါတယ္.. ဒီလို ေဝဒနာရွင္မ်ားအေနနဲ႔ ေရမ်ားမ်ားေသာက္ျခင္း၊ ေသြးျပန္ေၾကာထဲမွ တဆင့္ ေဆးရည္မ်ားစြာ သြင္းျခင္း ( receiving large amounts of fluids intravenously) စတဲ့နည္းေတြနဲ႔ ဆီးနဲ႔အတူ ေက်ာက္က်သြားေအာင္ ျပဳလုပ္ႏိုင္တယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္ (ဒါေပမယ့္ ဒီနည္းလမ္းဟာ ေက်ာက္က်ေအာင္လုပ္ဖို႔ အေထာက္အကူျဖစ္တယ္ဆုိတာ သက္ေသေတာ့ မျပႏုိင္ၾကေသးပါဘူး)... ဒါ့အျပင္ ေရာဂါ ေပၚမူတည္ၿပီး သင့္ေတာ္တဲ့ ေဆးဝါးမ်ားနဲ႔လည္း သက္သာေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏုိင္ပါတယ္...

ေက်ာက္ကပ္ရဲ့ ဗဟိုေနရာ (renal pelvis) ဒါမွမဟုတ္ ဆီးျပြန္ရဲ့ အေပၚဆံုး ½ လက္မ အပိုင္းမွာ တည္ေနတဲ့ ေက်ာက္ေတြကို အျပင္ကေန sound wave generator ကေနထုတ္လႊတ္တဲ့ shock waves ေတြနဲ႔ ေက်ပ်က္ေအာင္ ေခ်ဖ်က္ႏုိင္ပါတယ္... ဒီလိုေခ်ဖ်က္လိုက္ျခင္းျဖင့္ ေက်ာက္ဟာ အပိုင္းစေလးေတြျဖစ္ၿပီး ဆီးနဲ႔အတူ ပါဝင္သြားႏုိင္ပါတယ္...


ေသးငယ္တဲ့ အေပါက္ငယ္ေလးကေန မွန္ေျပာင္းနဲ႔ၾကည့္ၿပီး ေက်ာက္ကုိ ထုတ္တဲ့ကုသမႈ (grasping forceps using an endoscope) ကိုလည္း အသံုးျပဳကုသႏိုင္ပါတယ္...

ဆီးျပြန္ရဲ့ ေအာက္ပိုင္းကိုေရာက္ေနတဲ့ ေသးငယ္တဲ့ ေက်ာက္ဆိုရင္ေတာ့ ureteroscope လို႔ေခၚတဲ့ ပိုက္ေပ်ာ့ scope ကိုအသံုးျပဳၿပီး ဆီးေက်ာက္ကို ေခ်ဖ်က္၍ျဖစ္ေစ၊ ဖယ္ထုတ္၍ျဖစ္ေစ ကုသႏုိင္ပါတယ္..


အရြယ္အစား ႀကီးတဲ့ ေက်ာက္အမ်ဳိးအစားေတြကိုေတာ့ ခြဲစိတ္ကုသျခင္းျဖင့္သာ ထုတ္ယူ ႏုိင္ပါတယ္...


(၂၆.၁၀.၂၀၀၉)
Last Updated at 2009-10-26 on 05:02:59 Written by : လီယိုေဒါက္တာ Mutdfan.com